Yếu Tố Kinh Tế Xã Hội Liên Quan Đến Phòng Ngừa Bệnh Truyền Nhiễm Của Người Dân Đến Khám Bệnh Tại Bệnh Viện Đại Học Y Dược TP. HCM Năm 2017

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: Đánh giá các yếu tố kinh tế xã hội liên quan đến phòng ngừa bệnh truyền nhiễm của người dân đến khám bệnh tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM năm 2017
• Tác giả: Vũ Thị Châm
• Số trang: 128
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành học: Kinh tế phát triển
• Từ khoá: Yếu tố kinh tế xã hội, phòng ngừa bệnh truyền nhiễm, kiến thức, thực hành, bệnh Lao phổi, Sốt xuất huyết, Rubella, KAP.

2. Nội dung chính

Nghiên cứu này được thực hiện trong bối cảnh các mối đe dọa từ bệnh dịch mới nổi và các bệnh truyền nhiễm mãn tính như Lao phổi, Sốt xuất huyết, Rubella đang ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế, xã hội và y tế công cộng trên toàn cầu và tại Việt Nam. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp Việt Nam vào danh sách các quốc gia có gánh nặng bệnh Lao cao và tình hình Sốt xuất huyết tiếp tục diễn biến phức tạp. Tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh này vẫn còn đáng kể, cho thấy tầm quan trọng của việc phòng ngừa hiệu quả. Với lượng bệnh nhân lớn từ nhiều tỉnh thành đến khám tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, nơi đây trở thành địa điểm lý tưởng để nghiên cứu các yếu tố kinh tế xã hội ảnh hưởng đến hành vi phòng ngừa bệnh truyền nhiễm của người dân. Mục tiêu tổng quát của luận văn là xác định mối liên quan giữa các đặc điểm kinh tế xã hội và kiến thức, thực hành phòng ngừa ba bệnh truyền nhiễm nói trên. Cụ thể, nghiên cứu nhằm khảo sát kiến thức và thực hành của người dân về bệnh Lao phổi, Sốt xuất huyết, Rubella; tìm hiểu cách thức họ tiếp nhận thông tin về các bệnh này; và xác định mối liên hệ giữa các yếu tố kinh tế xã hội với kiến thức và thực hành phòng ngừa.

Để đạt được các mục tiêu đã đề ra, nghiên cứu đã áp dụng phương pháp định lượng thông qua khảo sát cắt ngang, dựa trên mô hình Kiến thức – Thái độ – Thực hành (KAP) kết hợp với Mô hình Niềm tin Sức khỏe (Health Belief Model) và mô hình các yếu tố xã hội quyết định sức khỏe. Đối tượng khảo sát là 380 người dân đến khám bệnh tổng quát tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, được lựa chọn bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện trong khoảng thời gian từ tháng 01 đến tháng 04 năm 2017. Dữ liệu được thu thập bằng bảng câu hỏi cấu trúc, do điều tra viên được tập huấn phỏng vấn trực tiếp người dân trong thời gian chờ khám, đảm bảo tính khách quan và bảo mật thông tin cá nhân. Sau khi thu thập, dữ liệu được nhập liệu bằng phần mềm Epidata và phân tích bằng phần mềm STATA-13, sử dụng các phép kiểm thống kê như Chi bình phương (Chi-square), kiểm định t-test và Anova để đánh giá tỷ lệ, tần suất và mối liên quan giữa các biến độc lập (đặc điểm cá nhân, kinh tế xã hội) và biến phụ thuộc (kiến thức, thực hành đúng về phòng ngừa bệnh truyền nhiễm). Các vấn đề đạo đức trong nghiên cứu, bao gồm sự đồng ý của người tham gia và bảo mật thông tin, luôn được tuân thủ nghiêm ngặt.

Kết quả nghiên cứu cho thấy mức độ kiến thức chung về phòng ngừa bệnh truyền nhiễm của người dân còn nhiều hạn chế và không đồng đều giữa các bệnh. Cụ thể, chỉ có 49,5% đối tượng có kiến thức đúng về bệnh Lao phổi, 33,4% về Sốt xuất huyết và 34,7% về Rubella. Mặc dù phần lớn người dân nhận biết được khả năng lây truyền và một số triệu chứng phổ biến, nhưng kiến thức sâu sắc về đường lây, các triệu chứng đầy đủ và phương pháp phòng ngừa toàn diện vẫn còn thấp. Đối với bệnh Lao, tỷ lệ tiêm ngừa chỉ đạt 42,1%, và với Rubella, con số này rất thấp, chỉ 26%. Nguồn thông tin chính mà người dân tin tưởng và tiếp cận nhiều nhất là ti vi (74%), tiếp theo là sách báo (65,5%) và internet (58,9%). Phân tích mối liên quan giữa các yếu tố kinh tế xã hội và kiến thức, thực hành cho thấy, nghề nghiệp và tôn giáo có ảnh hưởng đáng significant đến kiến thức về bệnh Lao, trong khi trình độ học vấn liên quan đến kiến thức về Sốt xuất huyết. Đối với Rubella, nghề nghiệp, trình độ học vấn và thu nhập đều có mối liên quan có ý nghĩa thống kê đến kiến thức. Nhìn chung, có mối liên hệ rõ ràng giữa kiến thức và thực hành đúng về phòng ngừa bệnh Lao và Rubella, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng.

Từ những kết quả trên, nghiên cứu đưa ra các đề xuất và kiến nghị cụ thể nhằm cải thiện công tác phòng ngừa bệnh truyền nhiễm. Đối với Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cần tăng cường các góc truyền thông, tài liệu hình ảnh hóa và video giáo dục về phòng ngừa bệnh truyền nhiễm tại các khu vực chờ khám. Đồng thời, tại các phòng khám chuyên khoa, cần đẩy mạnh tư vấn cho bệnh nhân về tiêm ngừa, đặc biệt là vắc xin Rubella. Đối với các Sở Y tế và cơ quan chức năng, cần xây dựng các kế hoạch tuyên truyền sâu rộng hơn về bệnh truyền nhiễm thông qua nhiều kênh, đặc biệt là tận dụng hiệu quả kênh truyền hình và các phương tiện truyền thông đại chúng khác như báo chí và internet, do đây là nguồn thông tin chính mà người dân tiếp nhận. Ngoài ra, cần tổ chức các buổi truyền thông kết hợp với tiêm ngừa và bổ sung dinh dưỡng tại các vùng sâu, vùng xa, miền núi, nơi người dân ít có cơ hội tiếp cận thông tin. Nghiên cứu cũng nhận thức được một số hạn chế về phương pháp chọn mẫu thuận tiện và phạm vi câu hỏi, đề xuất các nghiên cứu tiếp theo nên can thiệp trực tiếp để nâng cao kiến thức, thái độ và thực hành của người dân về phòng chống bệnh truyền nhiễm.