Mối Quan Hệ Giữa Lạm Phát, Tốc Độ Tăng Trưởng Kinh Tế Và Sự Phát Triển Của Thị Trường Chứng Khoán: Bằng Chứng Thực Nghiệm Tại Việt Nam.

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: Mối quan hệ giữa lạm phát, tốc độ tăng trưởng kinh tế và sự phát triển của thị trường chứng khoán: Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam.
• Tác giả: Nguyễn Đình Hà
• Số trang: 106
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành học: Tài chính – Ngân hàng
• Từ khoá: Lạm phát, Tăng trưởng kinh tế, Thị trường chứng khoán, Mối quan hệ nhân quả, VECM, Kiểm định nhân quả Granger, Việt Nam.

2. Nội dung chính

Luận văn nghiên cứu mối quan hệ phức tạp và đa chiều giữa lạm phát, tốc độ tăng trưởng kinh tế và sự phát triển của thị trường chứng khoán tại Việt Nam trong giai đoạn từ quý I/2001 đến quý IV/2016. Đề tài được thực hiện dựa trên lý do lạm phát và tăng trưởng kinh tế luôn là những vấn đề kinh tế vĩ mô trọng yếu, ảnh hưởng sâu rộng đến đầu tư, tiết kiệm và toàn bộ xã hội. Cùng với đó, sự hội nhập tài chính ngày càng sâu rộng đã đưa thị trường chứng khoán trở thành nhân tố không thể thiếu trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc huy động vốn, phân bổ nguồn lực và đổi mới công nghệ. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu riêng lẻ về mối quan hệ giữa hai trong ba yếu tố này, luận văn mong muốn lấp đầy khoảng trống trong nghiên cứu tại Việt Nam bằng cách kiểm định mối quan hệ kết hợp cả ba yếu tố. Mục tiêu chính là làm rõ mối quan hệ nhân quả giữa chúng, phân tích tác động chính xác trong bối cảnh Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp. Các biến số được sử dụng bao gồm tỷ lệ lạm phát (INFLR), tốc độ tăng trưởng GDP thực (PCGDP), và các chỉ số đại diện cho sự phát triển thị trường chứng khoán như tỷ lệ vốn hóa thị trường (MARCC), tỷ số vòng quay (TURNR) và doanh số giao dịch (TRADS), nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm và cơ sở thực tiễn cho các nhà hoạch định chính sách.

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, luận văn đã xây dựng một cơ sở lý thuyết vững chắc và lược khảo các công trình nghiên cứu trước đây, cả quốc tế và trong nước. Về mặt lý thuyết, luận văn đề cập đến các học thuyết nền tảng như lý thuyết phản hồi của Schumpeter, lý thuyết nguồn cung dẫn dắt (supply-leading) và nguồn cầu phụ thuộc (demand-following) của Patrick, và lý thuyết trung hòa của Lucas, để giải thích các mối quan hệ nhân quả tiềm năng giữa tài chính và tăng trưởng kinh tế. Đối với mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, các lý thuyết cổ điển của Adam Smith, Keynes và lý thuyết cung tiền tệ của Milton Friedman cũng được phân tích để làm rõ các tác động tích cực và tiêu cực của lạm phát. Phần lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy đa số các công trình trước đây đều sử dụng mô hình VECM và kiểm định nhân quả Granger trên dữ liệu chuỗi thời gian hoặc dữ liệu bảng để phân tích các mối quan hệ ngắn hạn và dài hạn giữa các yếu tố này. Dựa trên các nền tảng lý thuyết và kết quả từ các nghiên cứu đi trước, luận văn đã đề xuất mô hình nghiên cứu định lượng sử dụng mô hình Vector Error Correction Model (VECM) kết hợp với kiểm định đồng liên kết Johansen và kiểm định nhân quả Granger. Phương pháp này được lựa chọn để xử lý dữ liệu chuỗi thời gian không dừng và xác định cả mối quan hệ động học ngắn hạn lẫn cân bằng dài hạn giữa các biến, đảm bảo tính chặt chẽ và khách quan trong phân tích.

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm, được tiến hành trên dữ liệu quý từ 2001 đến 2016 và chia thành 5 mô hình nhỏ để phân tích sâu hơn các khía cạnh của thị trường chứng khoán, đã mang lại nhiều bằng chứng quan trọng. Đầu tiên, kiểm định tính dừng cho thấy tất cả các chuỗi dữ liệu đều không dừng ở bậc gốc nhưng trở nên dừng sau khi lấy sai phân bậc 1, cho phép áp dụng phương pháp VECM. Kiểm định đồng liên kết Johansen đã xác nhận sự tồn tại của mối quan hệ dài hạn giữa các nhóm biến, chứng tỏ rằng chúng có xu hướng cùng di chuyển trong dài hạn. Về mối quan hệ ngắn hạn từ mô hình VECM, lạm phát tác động cùng chiều đến cả tăng trưởng kinh tế và sự phát triển của thị trường chứng khoán. Điều này có nghĩa là khi lạm phát tăng trong ngắn hạn, tốc độ tăng trưởng kinh tế và các chỉ số phát triển thị trường chứng khoán (tỷ lệ vốn hóa, doanh số giao dịch, tỷ lệ vòng quay) cũng có xu hướng tăng theo, mặc dù mức độ thay đổi của tăng trưởng kinh tế lớn hơn so với thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, kết quả từ kiểm định nhân quả Granger trong dài hạn cho thấy một bức tranh phức tạp hơn: tồn tại mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa lạm phát và tỷ lệ vốn hóa thị trường, trong khi đó, sự phát triển thị trường chứng khoán chịu tác động nhân quả một chiều từ tăng trưởng kinh tế, và tăng trưởng kinh tế lại chịu tác động nhân quả một chiều từ lạm phát. Đặc biệt, kết quả về tác động một chiều từ tăng trưởng kinh tế đến sự phát triển thị trường chứng khoán đã ủng hộ giả thuyết nguồn cầu phụ thuộc của Patrick, phản ánh thực tiễn khi kinh tế phát triển ổn định sẽ thúc đẩy thị trường tài chính mở rộng để đáp ứng nhu cầu vốn.

Từ những kết quả phân tích định lượng và thực trạng kinh tế, luận văn đã đưa ra các kết luận và kiến nghị chính sách cụ thể nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững và phát triển thị trường chứng khoán. Luận văn khẳng định rằng ba yếu tố lạm phát, tăng trưởng kinh tế và thị trường chứng khoán có mối quan hệ phức tạp và tác động qua lại lẫn nhau ở Việt Nam, cả trong ngắn hạn và dài hạn. Đặc biệt, việc lạm phát có mối quan hệ hai chiều với sự phát triển thị trường chứng khoán và tác động một chiều đến tăng trưởng kinh tế nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát lạm phát ở mức mục tiêu. Các kiến nghị bao gồm: Chính phủ cần tiếp tục duy trì chính sách kiểm soát lạm phát linh hoạt, đồng thời xác định mức lạm phát mục tiêu phù hợp để không gây ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế và thị trường chứng khoán; cần có sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý để đảm bảo sự phát triển của thị trường chứng khoán không tạo áp lực lạm phát quá mức; và chú trọng phát triển kinh tế bền vững ở các ngành và vùng miền để tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thị trường chứng khoán, phù hợp với lý thuyết nguồn cầu phụ thuộc. Ngoài ra, luận văn cũng đề xuất xây dựng lộ trình phát triển thị trường chứng khoán phù hợp với thực tiễn Việt Nam, tăng cường hội nhập quốc tế, đa dạng hóa sản phẩm và hoàn thiện hành lang pháp lý để thu hút đầu tư, nâng cao tính thanh khoản. Luận văn cũng thừa nhận một số hạn chế về dữ liệu và khả năng phân tích, đồng thời gợi mở các hướng nghiên cứu tiếp theo như mở rộng không gian nghiên cứu so sánh với các quốc gia khác hoặc bổ sung thêm các yếu tố vĩ mô khác như lĩnh vực ngân hàng, ngoại hối để có cái nhìn toàn diện hơn.