Hoàn Thiện Tổ Chức Công Tác Kế Toán Trong Các Doanh Nghiệp Trồng Trọt Trên Địa Bàn Tỉnh Quảng Ngãi

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP TRỒNG TRỌT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI
• Tác giả: BÙI THỊ THANH TRÀ
• Số trang: 105
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành học: KẾ TOÁN (Mã số: 60340301)
• Từ khoá: Tổ chức công tác kế toán, Doanh nghiệp trồng trọt, Kế toán nông nghiệp, Tỉnh Quảng Ngãi, Hoàn thiện.

2. Nội dung chính

Ngành nông nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực trồng trọt, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng, không chỉ cung cấp lương thực, thực phẩm mà còn giải quyết việc làm, tạo nguồn nguyên liệu cho công nghiệp và đóng góp vào an sinh xã hội. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất nông nghiệp mang nhiều đặc thù riêng biệt như gắn liền với đất đai, đối tượng sản xuất là cá thể sống, tính thời vụ cao và phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, có tính vùng. Những đặc điểm này ảnh hưởng sâu sắc đến công tác tổ chức kế toán trong các doanh nghiệp. Để nâng cao hiệu quả quản lý và cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho việc ra quyết định, việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán là hết sức cần thiết. Mặc dù vậy, công tác kế toán trong các doanh nghiệp trồng trọt tại Quảng Ngãi còn tồn tại nhiều yếu kém, làm giảm chất lượng thông tin kế toán và hiệu quả sản xuất kinh doanh chung. Luận văn này được thực hiện với mục tiêu đánh giá thực trạng, nhận diện những khó khăn, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp trồng trọt trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, góp phần lấp đầy khoảng trống nghiên cứu về lĩnh vực này tại một tỉnh miền Trung vốn có đặc thù sản xuất nông nghiệp riêng biệt.

Luận văn đã đi sâu phân tích vai trò, nhiệm vụ và các nội dung cơ bản của tổ chức công tác kế toán, bao gồm việc tổ chức vận dụng chế độ kế toán (chứng từ, tài khoản, sổ sách, báo cáo), tổ chức bộ máy kế toán, kiểm tra kế toán, phân tích hoạt động kinh tế và trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật. Đồng thời, luận văn làm rõ những ảnh hưởng cụ thể của các đặc điểm sản xuất trồng trọt đến từng khía cạnh của công tác kế toán, từ việc thiết kế chứng từ, hệ thống tài khoản, sổ sách, đến phương pháp hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm. Về mặt pháp lý, hiện nay kế toán nông nghiệp ở Việt Nam vẫn tuân thủ các quy định chung của Luật Kế toán (phiên bản 2015), các chuẩn mực kế toán (dù chưa có chuẩn mực riêng cho nông nghiệp) và các chế độ kế toán ban hành bởi Bộ Tài chính (Thông tư 200/2014/TT-BTC cho doanh nghiệp lớn và Thông tư 133/2016/TT-BTC cho doanh nghiệp nhỏ và vừa). Điều này tạo ra nhiều điểm khác biệt đáng kể so với Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IAS 41 về Nông nghiệp, đặc biệt trong việc ghi nhận và đo lường tài sản sinh học (giá gốc theo quy định Việt Nam so với giá trị hợp lý theo IAS 41), cũng như thiếu vắng các quy định cụ thể về nông nghiệp, dẫn đến những khó khăn trong việc vận dụng và phản ánh chính xác thực trạng hoạt động của các doanh nghiệp.

Kết quả khảo sát thực trạng công tác kế toán tại các doanh nghiệp trồng trọt ở Quảng Ngãi cho thấy nhiều ưu điểm nhưng cũng không ít hạn chế. Về ưu điểm, đa số doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật về kế toán, áp dụng hình thức tổ chức bộ máy kế toán tập trung phù hợp với quy mô nhỏ và vừa, và có quan tâm đến việc trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật cơ bản. Tuy nhiên, những hạn chế nổi bật bao gồm: nhiều doanh nghiệp không xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ rõ ràng; các báo cáo quản trị ít được chú trọng, chủ yếu tập trung vào báo cáo tài chính để đối phó với cơ quan thuế; bộ máy kế toán thường gọn nhẹ với nhân sự kiêm nhiệm nhiều vị trí, thiếu phân công công việc cụ thể; công tác kiểm tra kế toán còn đơn giản, mang tính rà soát nội bộ và thiếu hệ thống kiểm soát nội bộ bài bản; hoạt động phân tích kinh tế chưa được phát triển, chủ yếu dựa vào cảm tính. Đặc biệt, việc ghi nhận tài sản sinh học theo giá gốc mà không đánh giá lại giá trị thực tế, cùng với phương pháp tính khấu hao và phân bổ chi phí đơn giản, làm giảm đáng kể tính hữu ích của thông tin kế toán. Nguyên nhân của những hạn chế này vừa do khách quan (thiếu chuẩn mực kế toán riêng cho nông nghiệp, các quy định chưa hoàn chỉnh), vừa do chủ quan (quy mô nhỏ, hạn chế về tiềm lực kinh tế, nhận thức chưa cao của nhà quản trị về vai trò của kế toán, và trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán chưa thực sự đáp ứng yêu cầu).

Từ những phân tích trên, luận văn đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán dựa trên các quan điểm phù hợp với đặc điểm ngành trồng trọt, trình độ quản lý và quy mô doanh nghiệp, tuân thủ pháp luật và nâng cao tính hữu ích của thông tin. Các giải pháp nền tảng bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp lý về kế toán, đặc biệt là nghiên cứu ban hành chuẩn mực kế toán riêng cho nông nghiệp bởi Bộ Tài chính. Đối với các doanh nghiệp, cần cải thiện chế độ kế toán bằng cách cụ thể hóa và bổ sung chứng từ nội bộ, xây dựng quy trình luân chuyển chứng từ khoa học, tối ưu hóa hệ thống tài khoản để tích hợp kế toán tài chính và quản trị, cũng như chú trọng xây dựng và sử dụng hiệu quả các báo cáo quản trị. Về tổ chức bộ máy, cần cơ cấu lại, phân công rõ ràng nhiệm vụ, đầu tư nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên kế toán. Các doanh nghiệp cũng cần chủ động trang bị, bảo trì và nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, đặc biệt là ứng dụng phần mềm kế toán phù hợp. Công tác phân tích hoạt động kinh tế cần được đẩy mạnh, thay đổi tư duy từ dựa vào cảm tính sang phân tích dữ liệu. Cuối cùng, việc tăng cường kiểm tra kế toán nội bộ và thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả là không thể thiếu. Luận văn cũng đưa ra các kiến nghị cụ thể tới Bộ Tài chính, các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi (tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp, khuyến khích dịch vụ kế toán-kiểm toán), các cơ sở đào tạo (xây dựng chương trình chuyên biệt cho kế toán nông nghiệp) và các tổ chức nghề nghiệp (tăng cường hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm).