Đánh Giá Tác Động Của Đào Tạo Nghề Đến Lao Động Nông Thôn Trên Địa Bàn Tỉnh Kiên Giang

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA ĐÀO TẠO NGHỀ ĐẾN LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KIÊN GIANG
• Tác giả: VÕ VĂN HIỀN
• Số trang: 73
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: TP. HỒ CHÍ MINH (Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh)
• Chuyên ngành học: Quản lý kinh tế
• Từ khoá: Đào tạo nghề, lao động nông thôn, tác động, việc làm, chuyển đổi nghề, Kiên Giang

2. Nội dung chính

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là một yêu cầu cấp bách và thiết yếu trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Quá trình này đòi hỏi người lao động phải được trang bị những kỹ năng nghề nghiệp cụ thể, nhằm “đánh thức” tiềm năng lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và thu hẹp khoảng cách về trình độ lao động giữa khu vực thành thị và nông thôn. Luận văn của Võ Văn Hiền, thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2017, tập trung vào việc đánh giá tác động của đào tạo nghề đến lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh Kiên Giang. Tỉnh Kiên Giang, với địa bàn rộng lớn, nhiều hải đảo và vùng biên giới, cùng với nền kinh tế phụ thuộc vào nông nghiệp và thủy sản, đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ thiên tai và biến đổi khí hậu, đòi hỏi một nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển bền vững. Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá thực trạng và xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm và chuyển đổi nghề của lao động nông thôn sau khi được đào tạo, từ đó đề xuất các chính sách nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này. Cơ sở lý thuyết của luận văn dựa trên Lý thuyết về vốn con người của Becker và Mincer, nhấn mạnh vai trò của giáo dục và đào tạo trong việc tăng năng suất lao động và thu nhập cá nhân, cùng với mô hình quyết định đi học, coi việc học là một quyết định đầu tư tối ưu hóa lợi ích.

Luận văn đã tổng quan các nghiên cứu liên quan cả trong và ngoài nước để xây dựng khung phân tích. Kinh nghiệm quốc tế từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Philippines và Malaysia chỉ ra sự cần thiết của chính sách hỗ trợ phát triển kỹ năng, định hướng nghề nghiệp, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường và đầu tư vào giáo dục. Các nghiên cứu trong nước cũng đã phân tích thực trạng việc làm và các giải pháp tạo việc làm cho lao động nông thôn, đồng thời đánh giá hiệu quả đào tạo nghề và các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ gia đình. Nghiên cứu của Võ Văn Hiền sử dụng phương pháp định lượng với cỡ mẫu 200 lao động nông thôn tại Kiên Giang, được chọn bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, dựa trên công thức Yamane (1967). Dữ liệu sơ cấp được thu thập vào tháng 12/2016, kết hợp với dữ liệu thứ cấp từ năm 2011-2015. Mô hình hồi quy Binary Logistic được áp dụng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm và chuyển đổi nghề nghiệp của lao động nông thôn. Các biến độc lập được xem xét bao gồm giới tính, tuổi, dân tộc, trình độ văn hóa, tình trạng hộ nghèo, tham gia hội đoàn thể, nghề đã học, thời gian học nghề và cơ sở đào tạo nghề.

Kết quả nghiên cứu cho thấy thực trạng kinh tế – xã hội của Kiên Giang đang có những chuyển dịch tích cực, với tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định và cơ cấu kinh tế dịch chuyển theo hướng công nghiệp – dịch vụ. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực vẫn là một thách thức, với tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề còn thấp so với mục tiêu. Phân tích mẫu khảo sát chỉ ra rằng, phần lớn lao động tham gia học nghề là nam giới, có tuổi trung bình là 31,03 tuổi và trình độ văn hóa tương đối thấp (trung bình 7,02 năm học). Đáng chú ý, tỷ lệ người dân tộc thiểu số tham gia học nghề cao hơn tỷ lệ trong tổng dân số của tỉnh, cho thấy sự quan tâm đến việc cải thiện thu nhập thông qua đào tạo nghề. Mặc dù nhiều lao động nông thôn chọn học nghề nông nghiệp gắn liền với điều kiện sản xuất địa phương, nhưng những người học nghề phi nông nghiệp lại có khả năng tìm kiếm việc làm dễ dàng hơn. Kết quả hồi quy Binary Logistic đã xác định được 7 nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm (giới tính, tuổi, trình độ văn hóa, hộ nghèo, nghề đã học, thời gian học nghề và cơ sở đào tạo nghề) và 6 nhân tố ảnh hưởng đến khả năng chuyển đổi nghề (giới tính, tuổi, tham gia hội đoàn thể, nghề đã học, thời gian học nghề và cơ sở đào tạo nghề).

Dựa trên những kết quả phân tích, luận văn đã đề xuất một số hàm ý chính sách quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn và cải thiện đời sống của họ. Đối với Nhà nước, cần hoàn thiện các chính sách về đào tạo nghề, tăng cường đầu tư ngân sách cho cơ sở vật chất, trang thiết bị và khuyến khích quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển mạng lưới cơ sở đào tạo, ưu tiên các trường cao đẳng, trung cấp nghề, và thu hút đầu tư từ khu vực ngoài công lập, đặc biệt ở những vùng có nhu cầu cao. Việc phát triển chương trình, giáo trình, học liệu cũng cần được chú trọng, đảm bảo tính phù hợp với đặc thù địa phương và yêu cầu của thị trường lao động, bao gồm cả đào tạo nghề truyền thống và các ngành nghề sản xuất hàng hóa. Đối với chính quyền địa phương, cần nâng cao nhận thức về vai trò của đào tạo nghề, tăng cường công tác tuyên truyền, tư vấn và giám sát, đảm bảo các cơ sở đào tạo đủ điều kiện và có cam kết về việc làm sau đào tạo. Cần đổi mới phương pháp đào tạo nghề nông nghiệp theo hướng thực nghiệm đồng ruộng, gắn với chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản, đồng thời sử dụng hiệu quả quỹ quốc gia giải quyết việc làm. Cuối cùng, bản thân người lao động cũng cần chủ động tìm hiểu thông tin, nâng cao nhận thức về lợi ích của đào tạo nghề và không ngừng học tập để cải thiện trình độ học vấn, từ đó nắm bắt cơ hội việc làm và đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng và xã hội. Luận văn cũng thừa nhận hạn chế về cỡ mẫu và phạm vi nghiên cứu, gợi ý hướng nghiên cứu tiếp theo là mở rộng quy mô khảo sát và đi sâu vào từng trường hợp cụ thể.