Pháp Luật Về Hoạt Động Giám Sát Của Hội Đồng Nhân Dân Qua Thực Tiễn Tại Thành Phố Cà Mau, Tỉnh Cà Mau

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: Pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân qua thực tiễn tại Thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau
• Tác giả: Trần Kiều Danh
• Số trang: 49
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành học: Luật kinh tế 200 đề tài luận văn thạc sĩ Luật Kinh tế
• Từ khoá: Pháp luật giám sát, Hội đồng nhân dân, hoạt động giám sát, thực tiễn giám sát, Thành phố Cà Mau, Luật kinh tế

2. Nội dung chính

Luận văn “Pháp luật về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân qua thực tiễn tại Thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau” của tác giả Trần Kiều Danh tập trung làm rõ vai trò, thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp huyện, đặc biệt tại Thành phố Cà Mau. Trong bối cảnh đổi mới và cải cách bộ máy nhà nước, HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí và quyền làm chủ của nhân dân, có nhiệm vụ quyết định các vấn đề quan trọng và giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật ở địa phương. Quản lý hành chính nhà nước Mặc dù hoạt động giám sát của HĐND đã đạt được nhiều kết quả, phát huy tính chủ động, tích cực, nhưng vẫn còn những hạn chế như chương trình giám sát chưa khoa học, việc phát hiện và xử lý tiêu cực chưa kịp thời, thiếu cương quyết trong đôn đốc thực hiện kiến nghị, và năng lực chuyên môn của một số cán bộ còn yếu. Điều này dẫn đến hiệu quả giám sát chưa cao, đòi hỏi những giải pháp cấp bách để khắc phục. Luận văn đặt ra mục tiêu nghiên cứu các quy định pháp luật về vị trí, chức năng, khái niệm, đặc điểm, chủ thể, đối tượng, nội dung (tập trung vào lĩnh vực kinh tế) và hình thức giám sát của HĐND, đồng thời khảo sát thực trạng và đề xuất phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động này tại Thành phố Cà Mau trong giai đoạn từ 2011 đến 2017.

Thực tiễn hoạt động giám sát của HĐND Thành phố Cà Mau trong giai đoạn 2011-2016 đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội địa phương. HĐND đã không ngừng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, củng cố niềm tin và thu hút sự quan tâm của cử tri. Các hoạt động giám sát về kinh tế, như chuyên đề thu ngân sách nhà nước, Ngân sách địa phương cho thấy mặc dù tổng thu thường đạt hoặc vượt chỉ tiêu tỉnh giao, nhưng vẫn tồn tại tình trạng nợ đọng lớn (ví dụ: 5 tỷ đồng năm 2015, 7 tỷ đồng năm 2016), việc thu hồi nợ thuế nhà đất và khai thác nguồn thu phát sinh còn hạn chế, và công tác tuyên truyền, năng lực cán bộ thuế còn yếu. Trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường và xây dựng, công tác quản lý đô thị có tiến bộ với hàng ngàn hồ sơ được giải quyết, nhưng vẫn còn nhiều vi phạm về xây dựng không phép, sai phép, sử dụng đất sai mục đích. Các dự án nâng cấp đô thị, đặc biệt là các dự án LIA, còn chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và thiếu sự đồng thuận từ người dân. Giám sát vốn đầu tư Về hình thức giám sát, HĐND đã tổ chức 16 kỳ họp, ban hành 114 nghị quyết có chất lượng, tiếp nhận và xử lý 259 lượt công dân, 156 đơn yêu cầu/kiến nghị. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn ngày càng hiệu quả, thúc đẩy trách nhiệm của các cơ quan. Hoạt động lấy phiếu tín nhiệm được thực hiện dân chủ, khách quan. Giám sát ngoài kỳ họp được thực hiện thông qua 28 đợt giám sát chuyên đề và 8 cuộc giám sát phối hợp, đưa ra 223 kiến nghị, góp phần thúc đẩy tiến độ các dự án và quản lý nhà nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND Thành phố Cà Mau vẫn còn thấp do nhiều hạn chế và nguyên nhân. Cụ thể, việc chuẩn bị tài liệu cho kỳ họp của một số cơ quan chuyên môn còn chậm trễ, khiến đại biểu không có đủ thời gian nghiên cứu. Công tác tổng hợp và giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri chưa thực sự hiệu quả, nhiều vấn đề lặp đi lặp lại qua các kỳ họp, làm giảm lòng tin của người dân. Các báo cáo của UBND thường nhận lỗi chung chung, thiếu xác định trách nhiệm cụ thể của từng ban, ngành. Việc trả lời chất vấn của một số cơ quan còn né tránh, chưa cụ thể, và công tác giám sát sau chất vấn, đôn đốc thực hiện kiến nghị còn thụ động, thiếu tính cương quyết, dẫn đến tình trạng “đâu lại vào đấy”. Các đợt giám sát chuyên đề thường chỉ thực hiện trong thời gian ngắn, chủ yếu dựa trên báo cáo mà ít đi sâu vào thực tế, khiến kiến nghị đưa ra còn đơn giản, chung chung và ít được quan tâm thực hiện. Nguyên nhân của những hạn chế này bao gồm các quy định pháp luật còn chồng chéo, thiếu đồng bộ; chất lượng đại biểu HĐND không đồng đều do cơ cấu và phần lớn hoạt động kiêm nhiệm, thiếu thời gian; và sự thiếu hụt nguồn lực (nhân lực, trang thiết bị, kinh phí) phục vụ hoạt động của HĐND.

Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND Thành phố Cà Mau, luận văn đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ. Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với hoạt động của HĐND, cụ thể hóa chủ trương của Đảng thành các nghị quyết, tạo điều kiện cho HĐND phát huy tính chủ động. Khái niệm về chính sách Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện cơ cấu tổ chức, hoạt động của Thường trực HĐND và các Ban HĐND, đảm bảo số lượng, chất lượng cán bộ chuyên trách và ban hành các quy trình hoạt động rõ ràng. Thứ ba, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động giám sát, tận dụng tối đa các quy định mới của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015. Thứ tư, đổi mới phương thức giám sát tại kỳ họp và giữa hai kỳ họp. Tại kỳ họp, cần cải thiện chất lượng báo cáo (quy định mẫu, thời gian nộp, nội dung phân tích), nâng cao chất lượng thẩm tra, tăng thời gian thảo luận, chất vấn, và làm rõ trách nhiệm trả lời chất vấn. Ngoài kỳ họp, cần xác định rõ mục tiêu, đối tượng, phương thức giám sát, tăng cường tiếp xúc cử tri, giải quyết khiếu nại, tố cáo một cách hiệu quả, và chú trọng giám sát việc thực hiện các nghị quyết chuyên đề. Cuối cùng, nâng cao trình độ của cơ quan giúp việc, trang bị cơ sở vật chất đầy đủ và tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa HĐND với các tổ chức khác trong hệ thống chính trị địa phương.