Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng Của Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Trên Địa Bàn Tỉnh Trà Vinh

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• Tác giả: HUỲNH BÍCH NHƯ
• Số trang: 84
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành học: Quản lý Kinh tế (Mã số: 60340410)
• Từ khoá: Các nhân tố ảnh hưởng, khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), tỉnh Trà Vinh, hồi quy Binary Logistic.

2. Nội dung chính

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng một vai trò vô cùng thiết yếu trong sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia, góp phần quan trọng vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, và duy trì sự năng động, ổn định của nền kinh tế. Tuy nhiên, bản thân các DNNVV lại thường là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước những biến động kinh tế, với nhiều hạn chế cố hữu về nhân sự, tổ chức, quản lý, và khả năng ứng dụng khoa học công nghệ. Đặc biệt, khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn là một rào cản mấu chốt, kìm hãm sự phát triển tương xứng với tầm quan trọng của khối doanh nghiệp này. Vốn không chỉ là nền tảng để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực nhân sự, dự trữ nguyên vật liệu, mà còn thúc đẩy đầu tư chiều sâu và hiện đại hóa quy trình sản xuất. Trong bối cảnh chung đó, các DNNVV tại tỉnh Trà Vinh cũng đối mặt với nhiều vướng mắc trong việc huy động vốn, đặc biệt là vốn vay ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng và phát triển kinh doanh. Luận văn này được thực hiện với mục tiêu chính là phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, từ đó xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn quan trọng này, hỗ trợ DNNVV vượt qua khó khăn và phát triển bền vững. Nghiên cứu tập trung vào phạm vi tỉnh Trà Vinh, sử dụng dữ liệu từ năm 2016 và khảo sát trực tiếp các DNNVV trên địa bàn.

Để đạt được mục tiêu đã đề ra, luận văn đã xây dựng một cơ sở lý luận vững chắc về DNNVV, bao gồm khái niệm, đặc điểm nổi bật về hoạt động, tổ chức quản lý và đặc điểm tài chính. DNNVV thường có tính linh hoạt cao nhưng lại thiếu vững chắc về tài chính, dễ bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế vĩ mô và chậm đổi mới công nghệ. Vốn được định nghĩa là giá trị ứng ra ban đầu trong quá trình sản xuất kinh doanh, có đặc điểm phải vận động sinh lời, cần tích tụ đến một lượng nhất định, có giá trị theo thời gian và được xem là hàng hóa đặc biệt trên thị trường tài chính. Luận văn phân loại vốn theo nguồn hình thành (vốn chủ sở hữu, vốn vay ngân hàng, vốn vay trên thị trường chứng khoán, vốn liên kết, tín dụng thương mại, tín dụng thuê mua) và theo hình thức chu chuyển (vốn cố định, vốn lưu động). Tín dụng ngân hàng được nhấn mạnh là kênh tài trợ vốn phổ biến và quan trọng nhất đối với DNNVV, giúp doanh nghiệp giải quyết thiếu hụt vốn, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục, và đóng vai trò thúc đẩy kinh tế phát triển. Để hiểu rõ hơn về loại hình tín dụng này, bạn có thể tham khảo thêm bài viết về bản chất của tín dụng ngân hàng. Dựa trên lược khảo các nghiên cứu trước đây và thực tiễn, luận văn đã xác định một tập hợp các nhân tố tiềm năng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV, bao gồm loại hình doanh nghiệp, lĩnh vực kinh doanh, thời gian hoạt động, kinh nghiệm quản lý của chủ doanh nghiệp, tổng tài sản, tài sản thế chấp, các khoản nợ, tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận. Về phương pháp nghiên cứu, luận văn thu thập số liệu sơ cấp thông qua khảo sát 120 DNNVV tại Trà Vinh bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, cùng với số liệu thứ cấp từ các báo cáo chính thức của Cục Thống kê tỉnh và Ngân hàng Nhà nước. Phương pháp phân tích chủ yếu là thống kê mô tả và mô hình hồi quy Binary Logistic để xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng, với biến phụ thuộc là biến nhị phân biểu thị việc DNNVV có tiếp cận được vốn vay ngân hàng hay không.

Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy tình hình kinh tế – xã hội Trà Vinh năm 2016 có tốc độ tăng trưởng GRDP khá, song khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản lại giảm sút, trong khi công nghiệp, xây dựng và dịch vụ có đóng góp tích cực. Số lượng DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh liên tục tăng nhưng vẫn còn khiêm tốn so với các tỉnh khác, và chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu doanh nghiệp. Các loại hình doanh nghiệp tư nhân (DNTN) và công ty TNHH chiếm đa số do sự gọn nhẹ trong quản lý. Quy mô lao động và vốn bình quân của DNNVV còn thấp, cho thấy sự hạn chế về năng lực tài chính. Về tình hình tiếp cận vốn vay ngân hàng, DNNVV ở Trà Vinh đối mặt với cả thuận lợi và khó khăn. Các thuận lợi bao gồm chính sách ưu đãi của Nhà nước, lãi suất cho vay ưu đãi, và sự hỗ trợ bảo lãnh tín dụng từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Tuy nhiên, các khó khăn chủ yếu đến từ tỷ lệ nợ xấu cao của ngân hàng, quy định giới hạn tỷ lệ sử dụng vốn huy động ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, hạn mức tăng trưởng tín dụng, quy định về thanh toán không dùng tiền mặt, hệ thống báo cáo tài chính thiếu minh bạch của DNNVV, và đặc biệt là vấn đề thiếu tài sản đảm bảo. Phân tích hồi quy Binary Logistic đã xác định sáu nhân tố có ý nghĩa thống kê và tương quan thuận chiều với khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV: tốc độ tăng trưởng doanh thu, loại hình doanh nghiệp, lĩnh vực sản xuất kinh doanh, thời gian hoạt động của doanh nghiệp, lợi nhuận và tài sản có thể thế chấp. Trong đó, tốc độ tăng trưởng doanh thu là yếu tố có tác động mạnh nhất. Các biến còn lại như kinh nghiệm quản lý, tổng tài sản và tỷ số nợ chưa đủ cơ sở để chứng minh ý nghĩa thống kê trong mô hình này.

Dựa trên những phân tích về thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng, luận văn đã đề xuất một số giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng cho DNNVV tại Trà Vinh. Đối với bản thân DNNVV, cần chủ động nỗ lực để tăng trưởng doanh thu bền vững, bởi đây là yếu tố thu hút sự quan tâm của ngân hàng và là minh chứng cho hiệu quả kinh doanh. Các DNTN cần tiếp tục xây dựng và củng cố niềm tin với ngân hàng thông qua trách nhiệm vô hạn và tham gia tích cực vào các hiệp hội doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần xác định rõ phương án kinh doanh khả thi, linh hoạt điều chỉnh lĩnh vực hoạt động để tận dụng các chính sách ưu đãi của Nhà nước. Đối với các doanh nghiệp non trẻ, việc tạo dựng uy tín thông qua quan hệ hợp tác với đối tác, cán bộ ngân hàng và sử dụng hiệu quả các kênh truyền thông là rất quan trọng. Về vấn đề tài sản đảm bảo, DNNVV nên xem xét chuyển đổi quyền sở hữu tài sản cá nhân sang doanh nghiệp, tập trung đầu tư vào các tài sản có tính khả mãi cao, và tìm kiếm các hình thức thế chấp đa dạng hơn như hàng hóa hay khoản phải thu. Cuối cùng, việc nâng cao lợi nhuận thông qua chiến lược và kế hoạch kinh doanh đúng đắn, cùng với việc cải thiện tính minh bạch trong báo cáo tài chính và tích cực sử dụng các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng, sẽ giúp DNNVV xây dựng mối quan hệ bền chặt, tin cậy với ngân hàng, từ đó gia tăng đáng kể khả năng tiếp cận các nguồn vốn vay cần thiết cho sự phát triển.