Các Yếu Tố Tác Động Đến Quyết Định Mua Bảo Hiểm Y Tế Tại Huyện Tân Hiệp, Tỉnh Kiên Giang

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: Các yếu tố tác động đến quyết định mua bảo hiểm y tế tại huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang
• Tác giả: Phan Thị Trúc Phương
• Số trang: 91
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành học: Quản lý kinh tế
• Từ khoá: Bảo hiểm y tế (BHYT), quyết định mua, yếu tố ảnh hưởng, Tân Hiệp, Kiên Giang, mô hình hành vi dự định (TPB), hành vi tiêu dùng.

2. Nội dung chính

Chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân là một trong những chủ trương xã hội quan trọng hàng đầu của Đảng và Nhà nước Việt Nam, mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc và thể hiện tính chia sẻ cộng đồng, góp phần đảm bảo an sinh xã hội. Thực tế đã cho thấy BHYT mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân, đặc biệt là các hộ gia đình có thu nhập thấp khi đối mặt với ốm đau, bệnh tật. BHYT được xem là cơ chế hiệu quả nhất để mọi người cùng nhau chia sẻ rủi ro y tế, biến việc đóng góp khi khỏe mạnh thành khoản dự phòng khi ốm đau. Tuy nhiên, tỷ lệ tham gia BHYT tự nguyện ở Việt Nam vẫn còn thấp, đặc biệt là trong nhóm đối tượng tự nguyện, cho thấy người dân còn chưa nhận thức đầy đủ hoặc còn nhiều rào cản trong việc tiếp cận và quyết định tham gia. Nhằm góp phần giải quyết vấn đề này, luận văn “Các yếu tố tác động đến quyết định mua bảo hiểm y tế tại huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang” được thực hiện với mục tiêu chính là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia BHYT của người dân trong khu vực này, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp để tăng cường tỷ lệ bao phủ BHYT, giảm thiểu gánh nặng chi phí chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng. Nghiên cứu này dựa trên nền tảng lý thuyết hành động hợp lý (TRA) và mô hình hành vi dự định (TPB), những khung lý thuyết đã được áp dụng rộng rãi trong việc giải thích hành vi tiêu dùng và ý định hành vi của con người.

Để đạt được mục tiêu đã đề ra, nghiên cứu đã sử dụng phương pháp định lượng thông qua việc thu thập dữ liệu sơ cấp từ 276 hộ gia đình tại huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, kết hợp với khảo sát trực tiếp các chủ hộ hoặc đại diện hộ gia đình. Trước đó, một nghiên cứu sơ bộ được tiến hành với sự tham vấn các chuyên gia trong lĩnh vực BHYT để xây dựng và tinh chỉnh mô hình nghiên cứu ban đầu, bao gồm 8 biến độc lập giả định sẽ tác động đến quyết định mua BHYT của người dân. Các biến này gồm: Thái độ tham gia, Gia đình, Hành vi xã hội, Sự quan tâm sức khỏe, Trách nhiệm đạo lý, Kiểm soát hành vi, Kiến thức và Cảm nhận rủi ro. Các thang đo được thiết kế theo thang đo Likert 5 điểm, giúp đánh giá mức độ đồng ý của người được phỏng vấn đối với từng phát biểu. Dữ liệu thu thập sau đó được xử lý bằng phần mềm SPSS 16.0, sử dụng các công cụ thống kê như Cronbach’s Alpha để đánh giá độ tin cậy của thang đo và phân tích nhân tố khám phá (EFA) để sàng lọc, loại bỏ các biến không đạt chuẩn và xác định cấu trúc nhân tố cuối cùng.

Quá trình phân tích dữ liệu đã mang lại những kết quả quan trọng. Thông qua kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA, hai biến quan sát là TDTG6 và TNDL4 đã bị loại bỏ khỏi mô hình. Đáng chú ý, nhân tố Trách nhiệm đạo lý không còn là một nhân tố độc lập mà được phân tán và hợp nhất vào các nhân tố Kiểm soát hành vi và Gia đình, dẫn đến việc mô hình cuối cùng được tinh gọn còn 7 nhân tố ảnh hưởng. Sau đó, phân tích hồi quy tuyến tính bội được thực hiện để xác định mức độ tác động của các nhân tố này đến quyết định mua BHYT. Kết quả cho thấy, với mức ý nghĩa 5%, có 5 nhân tố có tác động đáng kể đến quyết định mua BHYT của hộ gia đình tại huyện Tân Hiệp. Đó là các yếu tố: Gia đình, Hành vi xã hội, Quan tâm sức khỏe, Kiểm soát hành vi và Cảm nhận rủi ro. Trong số các yếu tố này, nhân tố Gia đình được xác định có tác động mạnh mẽ nhất đến quyết định tham gia BHYT của người dân, cho thấy vai trò trung tâm của sự ủng hộ và kỳ vọng từ người thân. Ngược lại, hai yếu tố Thái độ tham gia và Kiến thức không cho thấy tác động có ý nghĩa thống kê trong mô hình này.

Dựa trên những phát hiện từ nghiên cứu, luận văn đã đề xuất một số hàm ý chính sách cụ thể nhằm nâng cao tỷ lệ người dân tham gia BHYT tại huyện Tân Hiệp. Đầu tiên, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền về lợi ích và trách nhiệm của BHYT, tập trung vào việc nhấn mạnh vai trò của BHYT trong việc đảm bảo nguồn tài chính ổn định cho gia đình khi về già, qua đó thúc đẩy sự ủng hộ từ các thành viên trong gia đình. Thứ hai, để khai thác yếu tố Hành vi xã hội, chính quyền và các tổ chức cần khuyến khích cán bộ, công chức gương mẫu tham gia BHYT, đồng thời tăng cường hỗ trợ tài chính cho các hộ cận nghèo và kêu gọi sự đóng góp từ các nhà hảo tâm. Thứ ba, việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh BHYT, cải cách thủ tục hành chính và thái độ phục vụ của nhân viên y tế là cực kỳ quan trọng để củng cố niềm tin và sự quan tâm của người dân đối với sức khỏe của mình. Cuối cùng, đối với yếu tố Kiểm soát hành vi và Cảm nhận rủi ro, cần đổi mới cơ chế tài chính y tế, tăng cường hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho các đối tượng khó khăn, đồng thời cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và kỹ thuật điều trị để giảm thiểu cảm giác không chắc chắn và rủi ro tài chính mà người dân có thể gặp phải khi tham gia BHYT.