Tác Động Của Lãnh Đạo Phụng Sự Đến Hành Vi Công Dân Tổ Chức Của Lao Động Tại Cơ Quan Hành Chính Cấp Phường Quận 10, Thành Phố Hồ Chí Minh

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: TÁC ĐỘNG CỦA LÃNH ĐẠO PHỤNG SỰ ĐẾN HÀNH VI CÔNG DÂN TỔ CHỨC CỦA LAO ĐỘNG TẠI CƠ QUAN HÀNH CHÍNH CẤP PHƯỜNG QUẬN 10, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• Tác giả: HÀ NGỌC KHIẾT
• Số trang: 137
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
• Chuyên ngành học: Quản lý công
• Từ khoá: Lãnh đạo phụng sự, Servant leadership, Hành vi công dân tổ chức, Organizational citizenship behavior, OCB, Cơ quan hành chính cấp phường, Quận 10

2. Nội dung chính

Luận văn nghiên cứu tác động của lãnh đạo phụng sự (Servant Leadership) đến Hành vi công dân tổ chức (Organizational Citizenship Behavior – OCB) của người lao động tại các cơ quan hành chính cấp phường thuộc Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh. Đặt vấn đề trong bối cảnh các tổ chức công, đặc biệt là tại cấp phường, vai trò của lãnh đạo là trọng yếu trong việc định hướng, khuyến khích và tạo động lực cho người lao động. Mặc dù có nhiều hình thức lãnh đạo, nghiên cứu của Barbuto và Wheeler (2006) chỉ ra rằng lãnh đạo phụng sự có tác động tích cực nhất đến OCB. Các nghiên cứu trước đây về lãnh đạo phụng sự và OCB thường tập trung ở các nước phương Tây, tạo ra khoảng trống trong việc ứng dụng và kiểm định trong bối cảnh Việt Nam. Mục tiêu chính của luận văn là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến OCB, đánh giá mức độ ảnh hưởng của chúng, và đề xuất các kiến nghị giúp lãnh đạo các cơ quan hành chính cấp phường thúc đẩy OCB, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả hoạt động của tổ chức. Nghiên cứu sử dụng các thang đo kế thừa từ Organ (1988), Van Dyne, Graham và Dienesch (1994), Fabrigar, Wegener, MacCallum và Strahan (1999) cho hai khái niệm chính là lãnh đạo phụng sự (ban đầu gồm 5 nhân tố: sự vị tha, làm lành tình cảm, trí tuệ, sự kiên định, quản lý tổ chức) và OCB (ban đầu gồm 5 nhân tố: phẩm hạnh nhân viên, lương tâm, làm việc đồng đội, sự lịch thiệp, đúng mực).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai theo sáu bước, bắt đầu bằng định tính để hiệu chỉnh thang đo thông qua thảo luận với giảng viên và cán bộ chủ chốt tại Quận 10, sau đó là định lượng. Dữ liệu được thu thập từ 235 phiếu khảo sát hợp lệ trên tổng số 270 phiếu phát ra, từ người lao động tại các cơ quan hành chính cấp phường Quận 10, được chọn theo phương pháp thuận tiện. Đối tượng khảo sát chủ yếu là nam giới (60%), độ tuổi từ 35-44 (53,2%), trình độ Cao đẳng – Đại học (88,9%), và có thâm niên công tác trên 4 năm (78,3%). Dữ liệu sau đó được phân tích bằng phần mềm SPSS 20.0, sử dụng kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy tuyến tính, và kiểm định sự khác biệt (T-test, ANOVA) theo các đặc điểm nhân khẩu học. Trong quá trình kiểm định Cronbach’s Alpha, một biến quan sát “Sự kiên định – SKD2” đã bị loại do hệ số tương quan biến tổng thấp. Phân tích EFA sau đó được thực hiện cho các biến độc lập và phụ thuộc.

Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA) đã tái cấu trúc mô hình ban đầu. Các yếu tố lãnh đạo phụng sự ban đầu được gộp lại thành 4 nhân tố mới: Sự đồng cảm (gồm các biến từ làm lành tình cảm, sự vị tha, quản lý tổ chức), Tầm nhìn xa (gồm các biến từ trí tuệ và sự vị tha), Tính thuyết phục (gồm các biến từ sự kiên định và quản lý tổ chức), và Xây dựng cộng đồng (gồm các biến từ quản lý tổ chức). Tương tự, các yếu tố OCB cũng được gộp lại thành 5 nhân tố mới: Sự giúp đỡ (gồm các biến từ phẩm hạnh nhân viên, làm việc đồng đội), Sự gắn kết (gồm các biến từ phẩm hạnh nhân viên, làm việc đồng đội), Sự hợp tác (gồm các biến từ sự lịch thiệp, phẩm hạnh nhân viên), Đạo đức nghề nghiệp (gồm các biến từ lương tâm, phẩm hạnh nhân viên), và Sự siêng năng (gồm các biến từ đúng mực). Các biến “SVT3”, “SKD1”, “LT3” cũng bị loại trong quá trình EFA do tải yếu hoặc tải chéo trên nhiều nhân tố. Sau EFA, các phân tích hồi quy tuyến tính được thực hiện để kiểm tra tác động của 4 yếu tố lãnh đạo phụng sự mới đến từng trong 5 yếu tố OCB mới.

Kết quả hồi quy cho thấy lãnh đạo phụng sự có tác động đáng kể đến OCB của người lao động, tuy nhiên một số tác động có chiều hướng bất ngờ. Cụ thể, “Tầm nhìn xa” có ảnh hưởng tích cực mạnh mẽ nhất đến “Sự giúp đỡ”, “Sự gắn kết” và “Sự siêng năng”. “Tính thuyết phục” cũng có tác động tích cực đến “Sự giúp đỡ” và “Sự hợp tác”. Tuy nhiên, “Sự đồng cảm” lại cho thấy tác động nghịch chiều đối với “Sự giúp đỡ”, “Sự gắn kết”, “Sự hợp tác” và “Đạo đức nghề nghiệp”, hàm ý rằng việc lãnh đạo quá đồng cảm có thể dẫn đến sự dễ dãi và làm giảm OCB. “Xây dựng cộng đồng” cũng có tác động nghịch chiều đến “Sự gắn kết” và “Sự siêng năng” trong một số trường hợp. Ngoài ra, kiểm định T-test và ANOVA chỉ ra rằng có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về OCB giữa các nhóm giới tính (chỉ ở Sự giúp đỡ), độ tuổi (ở Sự gắn kết, Sự hợp tác, Đạo đức nghề nghiệp) và trình độ học vấn (ở Sự gắn kết, Sự hợp tác), trong khi thâm niên công tác không tạo ra sự khác biệt đáng kể nào trong đánh giá các nhân tố OCB. Từ những phát hiện này, luận văn đưa ra các khuyến nghị thiết thực cho nhà lãnh đạo công, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển tầm nhìn, tính thuyết phục, và xây dựng cộng đồng, đồng thời cần duy trì sự đồng cảm một cách có giới hạn để không ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả công việc. Nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế về phương pháp và phạm vi, gợi mở hướng cho các nghiên cứu tiếp theo.