Các Yếu Tố Tác Động Đến Khả Năng Tiếp Cận Tín Dụng Chính Thức Ở Nông Thôn Trên Địa Bàn Huyện Vĩnh Thuận, Tỉnh Kiên Giang

1. Thông tin Luận văn thạc sĩ

• Tên Luận văn: CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CHÍNH THỨC Ở NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĨNH THUẬN, TỈNH KIÊN GIANG
• Tác giả: NGUYỄN CÔNG THƯỞNG
• Số trang: 97
• Năm: 2017
• Nơi xuất bản: TP. Hồ Chí Minh (Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh)
• Chuyên ngành học: Quản lý kinh tế
• Từ khoá: Yếu tố tác động, Tiếp cận tín dụng chính thức, Hạn chế tín dụng, Nông thôn, Nông hộ, Vĩnh Thuận, Kiên Giang, Mô hình logit

2. Nội dung chính

Kinh tế Việt Nam, với phần lớn dân số sống ở khu vực nông thôn và phụ thuộc vào nông nghiệp, đã đạt nhiều thành tựu đáng kể trong phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn. Tuy nhiên, khu vực này vẫn còn đối mặt với nhiều hạn chế như khả năng tài chính quốc gia và đầu tư cơ sở hạ tầng nông nghiệp còn thấp, sản xuất manh mún, đời sống nông dân còn khó khăn, dẫn đến thiếu hụt vốn đầu tư phát triển sản xuất. Trong bối cảnh đó, chính sách ưu đãi tín dụng cho nông nghiệp nông thôn là một trong những ưu tiên hàng đầu của Nhà nước. Đặc biệt, tại huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang – một tỉnh có lợi thế về nông nghiệp và thủy sản nhưng vẫn còn nhiều khu vực kém phát triển, nhu cầu về vốn tín dụng chính thức với lãi suất thấp, ổn định và thời gian vay dài hạn là rất lớn để phát triển sản xuất lúa và nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận nguồn vốn này của nông dân còn hạn chế, khiến nhiều hộ phải tìm đến tín dụng phi chính thức với lãi suất cao, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và các chính sách xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới. Nhận thấy thực trạng này, luận văn nghiên cứu “Các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức ở nông thôn trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang” nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận và hạn chế tín dụng chính thức của các hộ nông dân, từ đó đề xuất các giải pháp và chính sách hỗ trợ. Mục tiêu chung của nghiên cứu là xác định các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức và các yếu tố dẫn đến hạn chế tín dụng. Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu trên địa bàn 03 xã Phong Đông, Tân Thuận và Bình Minh thuộc huyện Vĩnh Thuận, với số liệu sơ cấp được khảo sát từ 150 hộ dân trong giai đoạn 2013-2015.

Cơ sở lý thuyết của luận văn được xây dựng dựa trên các khái niệm về tài chính vi mô, tín dụng nông thôn và đặc biệt là sự không hoàn hảo của thị trường tín dụng nông thôn. Các thị trường này thường có cung tín dụng chính thức ít hơn nhu cầu, dẫn đến giới hạn tín dụng do thông tin không đối xứng (lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức) và chi phí giao dịch cao. Người cho vay chính thức thường dựa vào các đặc điểm quan sát được của người vay như diện tích đất, tình trạng nhà cửa, nghề nghiệp, trình độ học vấn, và quan hệ xã hội để đánh giá rủi ro và quyết định cấp tín dụng. Luận văn cũng lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm liên quan từ các tác giả như Diagne (1999), Duong và Inzumida (2002), Barslund và Tarp (2003), Nguyễn Văn Ngân (2004), Nuryartono và cộng tác viên (2005), cùng nhiều nghiên cứu khác tại Việt Nam, để làm nền tảng cho việc xác định các biến độc lập trong mô hình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập số liệu thứ cấp từ các cơ quan chức năng và số liệu sơ cấp thông qua phỏng vấn trực tiếp 150 hộ nông dân tại ba xã được chọn ngẫu nhiên. Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả và mô hình hồi quy nhị phân Logistic (logit). Mô hình logit được sử dụng để phân tích hai vấn đề chính: các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng chính thức (so sánh hộ có tiếp cận với hộ không tiếp cận) và các yếu tố tác động đến hạn chế tín dụng chính thức (so sánh hộ được vay như đề nghị với hộ bị từ chối hoặc được vay ít hơn). Các biến độc lập được xem xét bao gồm tuổi, giới tính, dân tộc, nhân khẩu, thu nhập, quan hệ xã hội, khoảng cách từ nơi ở đến trung tâm huyện, giá trị tài sản, nghề nghiệp và trình độ học vấn của chủ hộ, với kỳ vọng về dấu tác động được đưa ra dựa trên lý thuyết và các nghiên cứu trước đây.

Kết quả nghiên cứu dựa trên phân tích mô hình hồi quy logit cho thấy nhiều yếu tố có ý nghĩa thống kê trong việc tác động đến khả năng tiếp cận và hạn chế tín dụng chính thức của các nông hộ tại huyện Vĩnh Thuận. Đối với khả năng tiếp cận tín dụng, các yếu tố như dân tộc Kinh, thu nhập cao, và quan hệ xã hội tốt có tác động thuận chiều, nghĩa là tăng khả năng tiếp cận. Ngược lại, hộ có nhiều nhân khẩu có xu hướng giảm khả năng tiếp cận. Điều thú vị là giá trị tài sản lớn lại có tác động nghịch, hàm ý rằng các hộ có tài sản cao có thể tự chủ về vốn hoặc không có nhu cầu vay từ các tổ chức tín dụng. Nghề nghiệp sản xuất nông nghiệp cũng cho thấy tác động thuận chiều đến khả năng tiếp cận, điều này có thể lý giải bởi các chính sách ưu đãi tín dụng dành cho ngành nông nghiệp. Các biến như tuổi, giới tính, khoảng cách và trình độ học vấn không có ý nghĩa thống kê trong mô hình này. Đối với các yếu tố ảnh hưởng đến hạn chế tín dụng (cho những hộ đã nộp đơn vay), các yếu tố như dân tộc Kinh, thu nhập cao, và quan hệ xã hội tốt có tác động nghịch chiều với việc bị hạn chế tín dụng, tức là giảm nguy cơ bị từ chối hoặc được vay ít hơn. Ngược lại, hộ có nhiều nhân khẩu và khoảng cách xa đến trung tâm huyện có xu hướng tăng nguy cơ bị hạn chế tín dụng. Nghề nghiệp sản xuất nông nghiệp cũng có tác động nghịch chiều với hạn chế tín dụng, cho thấy những hộ này nhận được ưu tiên trong chính sách cho vay. Các biến còn lại như tuổi, giới tính, giá trị tài sản và trình độ học vấn không có ý nghĩa thống kê. Nhìn chung, tỷ lệ dự đoán chính xác của cả hai mô hình đều cao, cho thấy khả năng giải thích tốt của các biến trong nghiên cứu.

Tổng kết lại, luận văn đã xác định được những đặc điểm về nhân khẩu học, kinh tế – xã hội của nông hộ có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiếp cận tín dụng và hạn chế tín dụng chính thức ở nông thôn huyện Vĩnh Thuận. Mối quan hệ giữa các yếu tố này thường mang tính đối nghịch giữa khả năng tiếp cận và bị hạn chế, nghĩa là khi một yếu tố giúp tăng khả năng tiếp cận thì thường giảm khả năng bị hạn chế. Từ những phát hiện này, luận văn đưa ra nhiều gợi ý chính sách nhằm tăng cường khả năng tiếp cận và giảm thiểu hạn chế tín dụng chính thức cho nông hộ. Đối với Chính phủ và các Bộ, ngành Trung ương, cần tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ nông dân, nông nghiệp, nông thôn như Nghị định số 55/2015/NĐ-CP và thúc đẩy mô hình liên kết sản xuất, ứng dụng công nghệ cao. Các cơ quan cấp tỉnh cần hỗ trợ mở rộng mạng lưới hoạt động của các ngân hàng thương mại tại các vùng nông thôn. Đặc biệt, cần có chính sách cụ thể hỗ trợ người nông dân bao gồm giảm gánh nặng cho người lao động có người phụ thuộc (hỗ trợ người cao tuổi, bệnh tật, gia đình đông con), đầu tư phát triển con người thông qua giáo dục (đặc biệt cho đồng bào dân tộc thiểu số để nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng sản xuất), và phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn để giảm chi phí giao dịch. Về phía nông dân, cần chủ động xây dựng mối quan hệ tốt với chính quyền địa phương và tổ chức tín dụng, tham gia các đoàn thể để được hỗ trợ thủ tục vay vốn, sử dụng vốn vay hiệu quả và trả nợ đúng hạn để xây dựng uy tín. Ngoài ra, việc thường xuyên tham gia tập huấn kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư máy móc thiết bị nông nghiệp và cập nhật thông tin về chính sách tín dụng sẽ giúp nông hộ tiếp cận vốn dễ dàng hơn, nâng cao hiệu quả sản xuất và góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững.